01 Sierpień 2025

Co to jest kawitacja pompy?

Czym jest zjawisko kawitacji w pompach?

Kawitacja to proces powstawania i nagłego zapadania (implozji) pęcherzyków w cieczy, która przepływa przez urządzenie. Podczas tego zjawiska dochodzi do nagłego obniżenia ciśnienia. Gdy spadek następuje w centralnej części wirnika, ciecz napływa przez króciec ssawny.

Gdy ciśnienie spadnie poniżej poziomu nasycenia, dojdzie do lokalnego wrzenia cieczy. Wówczas powstaną pęcherzyki, które przy rozpadaniu się wytworzą fale uderzeniowe i mikro uderzenia ciśnieniowe. Wówczas łatwo o erozję, korozję oraz uszkodzenia elementów pompy. Dlatego szybka reakcja ma kluczowe znaczenie dla Twojej instalacji.

Jak rozpoznać kawitację w pompie?

Odpowiedzialne użytkowanie pomp ma kluczowe znaczenie dla ich żywotności. Zanim zainstalujesz urządzenie, zwróć uwagę na charakterystyczne sygnały, które świadczą o kawitacji. Twoją uwagę powinny przykuć:

  • Wibracje pompy – drgania powstają na skutek pulsacji ciśnienia oraz implozji pęcherzyków pary.

  • Niska wydajność pompy – na skutek kawitacji następuje spadek przepływu i parametrów pracy. Jednocześnie rośnie pobór mocy elektrycznej.

  • Nieregularne wahania ciśnienia – następują szczególnie po stronie ssawnej.

  • Uszkodzenia elementów pompy – możesz zauważyć erozję, wżery czy pęknięcia na wirniku.

  • Wycieki i szybkie zużycie uszczelnień – na skutek zwiększonych drgań i uszkodzeń.

  • Głośne działanie pompy – kawitacji towarzyszą charakterystyczne dźwięki i pulsacje.

Powyższe sygnały mogą pojawiać się jednocześnie i zawsze wymagają reakcji. Szybkie działanie pozwoli wyeliminować problem, zanim dojdzie do uszkodzenia pompy. Pamiętaj, że nagłe skoki ciśnienia mogą wystąpić również przy niebezpiecznym dla urządzenia uderzeniu hydraulicznym.

Jak zapobiec kawitacji pompy?

Wiesz już, co to jest kawitacja pompy. Kluczową kwestię w jej zapobieganiu stanowi wybór odpowiedniego urządzenia. Zwróć uwagę na parametr NPSHR, czyli wymaganą nadwyżkę antykawitacyjną. To poziom minimalnego ciśnienia absolutnego, które jest potrzebne na ssaniu pompy, aby zapobiec powstawaniu pęcherzyków oraz uszkodzeniom na skutek kawitacji.

Ponadto możesz zwiększyć ciśnienie na wlocie pompy, umieszczając urządzenie bliżej lustra wody czy głębiej zanurzając rurę ssawną. Kolejnym sposobem jest skrócenie i poszerzenie rurociągu ssawnego. Dobrym pomysłem jest również redukcja prędkości obrotowej silnika, która powoduje mniejsze natężenie przepływu i ogranicza ryzyko kawitacji. Natomiast obniżenie temperatury cieczy spowoduje wzrost ciśnienia pary nasyconej, utrudniając powstawanie pęcherzyków.

Pamiętaj, że zapobieganie kawitacji pompy wymaga monitorowania parametrów jej pracy oraz warunków na ssaniu. Jeśli zauważysz niepokojące sygnały, nie czekaj i koniecznie podejmij działania naprawcze.

Zjawisko kawitacji w pompach – co robić, gdy do niego dojdzie?

Gdy nastąpi kawitacja, wyłącz pompę, gdyż dalsza praca w takich warunkach może spowodować uszkodzenia wirnika. Następnie popraw warunki na ssaniu – zmniejsz przepływ przez zdławienie zaworu odcinającego. Możesz również zwiększyć średnicę rurociągu, a także zmniejszyć odległość pompy od źródła cieczy.

Za pomocą falownika zmniejsz prędkość obrotową pompy, co przełoży się na spadek natężenia przepływu oraz niższe wymagania NPSH. Upewnij się, że temperatura pompowanej cieczy jest prawidłowa, a w razie potrzeby ją obniż.

Dokładnie sprawdź stan techniczny pompy. Niekiedy kawitacja trwa przez dłuższy czas, więc warto rzucić okiem na wirnik oraz pozostałe komponenty urządzenia. Jeśli wymagają naprawy, koniecznie skontaktuj się z serwisantem. Próby samodzielnego rozwiązania problemu bez wymaganego doświadczenia mogą doprowadzić do poważnych uszkodzeń.

Najczęściej zadawane pytania o kawitację pompy

Kawitacja to zjawisko, którego obawiają się właściciele pomp. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na ich najczęstsze pytania.

Na czym polega zjawisko kawitacji w pompie?

Zjawisko kawitacji polega na wytwarzaniu i nagłym zapadaniu pęcherzyków pary wodnej tam, gdzie ciśnienie spada poniżej ciśnienia pary nasyconej wody. Gwałtowna zmiana powoduje powstawanie impulsów uderzeniowych.

Jak uniknąć kawitacji pompy?

Aby uniknąć kawitacji, zadbaj o odpowiednie ciśnienie na wlocie pompy. Osiągniesz to np. poprzez skrócenie i poszerzenie rurociągu ssawnego, umieszczenie pompy bliżej lustra wody czy zmniejszenie prędkości obrotowej urządzenia. Pamiętaj również o utrzymaniu niskiej temperatury cieczy oraz regularnej konserwacji urządzenia.

Jaka jest różnica pomiędzy kawitacją a napowietrzaniem pompy?

Napowietrzenia polega na przedostawaniu się powietrza do układu ssawnego, powodując obecność pęcherzyków gazu w cieczy i zwiększając ryzyko kawitacji. Proces ten wynika z mechanicznego wprowadzania powietrza do pompowanej cieczy. Natomiast kawitacja jest efektem odparowania.